ŚRODKOWO WSCHODNIA BRAZYLIA

Środkowo wschodnia Brazylia składa się z następujących stanów:

Stany Ilość km kw
w tysiącach
Ludność w 1936 r
w tysiącach
Espirito Santo46,7690
Minas Geraos593,87584
Rio de Janeiro42,42039
Okręg Związkowy1,21711
Sao Paulo247,26634
931,318659

Otóż kraj ów stanowiąc 10,9 obszaru Brazylii, posiada 42% jej ludności. Jest to bowiem najbogatsza i najgęściej zaludniona część Brazylii. Przeciętna gęstość zaludnienia wynosi 20 mieszkańców na kilometrze kwadratowym. Na obszarze stanów środkowo wschodnich brazylijskich na pierwszy plan ze względu na bogactwa i ilość ludności wysuwa się Sao Paulo. To gęstsze zaludnienie od innych części Brazylii zawdzięcza ów kraj temu, że leży przeważnie po za sferą tropikalną, posiada znaczne obszary wzniesione dosyć wysoko ponad poziom morza, co miarkuje jego klimat i czyni kraj pociągającym dla Europejczyków. Posiada też naturalne bogactwa, do których zaliczyć należy jego glebę, zawierajacą dużo żelaza i potasu i najodpowiedniejszą dla produkcji kawy, której też sprzyja klimat kraju. Jest też on bardziej odpowiedni dla białego człowieka od klimatu północno wschodniej Brazylii, stąd posiada lepszy gatunek ludzi: mniej murzynów, mniej mieszańców, a nawet wśród mieszańców więcej krwi europejskiej.

Klimat kraju charakteryzują następujące dane:

Miejscowość Szerokość
geograficzna
Wysokość nad
p. morza
Najchłodniej
stopnie
miesiąc
Juiz de Fora21,4667516 VII
Rio de Janeiro22,546019,7 VII
Sandtos23,55318,5 VII
Iguapa wybrzeże24,42717,7 VII
Nowa Fryburgo87613,6 VII

Miejscowość Najchłodniej
stopnie
miesiąc
Przeciętna
temperatura
Opady
Juiz de Fora22 I i II19,41579
Rio de Janeiro25,6 II2251109
Sandtos25,3 XII21,92331
Iguapa wybrzeże25,2 II21,31750
Nowa Fryburgo20,317,3

Temperatura najcieplejszych miesięcy odpowiada temperaturze północnych Włoch, miesięcy najchłodniejszych nieco wyższa, stąd wyższa temperatura przeciętna roczna. Opadów więcej, lecz jest to klimat, który nie niweczy energii czynu człowieka białego.

Brazylia środkowa zaludniała się znacznie później od Brazylii północnej. Odkrycie pokładów złota w Minas Geraes w 1700 roku dało pęd do kolonizacji tego kraju. Eksploatacja złota była na owe czasy tak znaczna, że Brazylia stanęła na pierwszym miejscu krajów -złotodajnych. Wywołało to na początku wstrząs stosunków gospodarczych w Brazylii. Porzucono plantacje trzciny cukrowej, plantacje bawełny, tytoniu, stanowiska w administracji, pola uprawne i wszystko rzuciło się do eksploatacji złota. Powstały nowe osady Vita Rio, Vita Real, Vita Albaque, które zamieniły się w miasta. Miasta te kwitły aż nie nastąpiło znaczne wyczerpanie kopalń złota. Dziś stan Minas Geraos produkuje od 1 - 1.5 ton. złota rocznie ale to odgrywa podrzędną rolę w obecnej jego produkcji i nie ma przyszłości. Natomiast przyszłość kraju tkwi w olbrzymich zapasach rudy żelaznej, szczególnie rudy manganowej znajdującej się we wnętrzach jego terenów, dziś już eksploatowanych i rokujących nadzieje, gdyż rudy tego stanu mogłyby zaspokoić potrzeby świata całego.

Odkrycie diamentów w dorzeczach Rio Manso i Rio do Murinhos, a szczególnie w Jequitinhonha wywołało ogromne zainteresowanie tym krajem. Diamenty stały się poważną pozycją w bilansie Brazylii.

Kraj posiada wyjątkowo wielkie bogactwa naturalne; platyna, cynk, azbest. Najważniejszą podstawą jego przyszłego rozwoju gospodarczego jest wyżej wspomniana ruda żelazna; obliczają ją na kilkanaście miliardów ton /od 12 - 14.. Zawartość żelaza wynosi od 64 do 65% , ruda więc należy do najlepszych na świecie i nie ustępuje szwedzkiej, Pokłady rudy znajdują się w okręgu Itabira, i Bello Horizonte, stolicy kraju. Rudą tą interesował się kapitał francuski i belgijski i przyczynił się do jej eksploatacji, lecz odbywała się ona w rozmiarach nieimponujących. Główną przeszkodą w rozwoju produkcji żelaznej Brazylii jest jej ubóstwo w węgiel kamienny; najbliższe kopalnie węgla kamiennego znajdują się w S. Catharina o kilka tysięcy kilometrów od ltabiru. W 1938 roku ówczesny prezydent Brazylii Vargas zwrócił się do amerykańskiej Steel Corporation o zbadanie pokładów brazylijskich. Eksperci tego największego konsorcjum żelaznego wyrazili entuzjastyczne opinie o bogactwach mineralnych Brazylii; Amerykański eksportowy i importowy bank udzielił 20 milionów dolarów kredytu rządowi brazylijskiemu i 25 milionów na założenie huty. Wybrano miasto Volta - Redonda w stanie Rio de Janeiro, leżące u brzegu morza z kolejową komunikacją z Rio, S. Paulo, Itabira i St. Catharina. Stan Minas Geraos zdecydował się założyć własną hutę niedaleko od pokładów rudy i w grudniu 1940 roku zawarł kontrakt na 36 milionów dolarów z Waszyngtonem dla założenia tego przedsiębiorstwa. Widzimy, że dla przeobrażenia swych bogactw naturalnych w bogactwo gospodarcze Brazylia nie może obyć się bez obcego kapitału i dyspozycja jej surowców przechodzi do rąk Stanów Zjednoczonych. Z tym obcym kapitałem będzie musiał przyjść i obcy fachowiec, co nie wyklucza wykorzystywania fachowców brazylijskich; będzie też musiał przyjść obcy robotnik, gdyż dla rozwoju swej produkcji Brazylii brakować będzie rąk roboczych. Stan Minas Geraos może stać się głównym ośrodkiem ciężkiego przemysłu w Brazylii.

W 1939 roku wartość produkcji stanu Minas Geraos wynosiła jak następuje:"

rolnicza1 384 000 Kontos
hodowlana1 008 000 Kontos
przemysłowa883 000 Kontos
mineralna314 000 Kontos
3 589 000 Kontos

Rolnictwo kraju opiera się przeważnie na produkcji kawy, kakao, trzciny cukrowej i bawełny. Zboża stan ten produkuje wyłącznie na własne potrzeby. Produkcja kawy zajmuje wybitne miejsce drugie po Sao Paulo produkując przeszło l0% kawy brazylijskiej. Produkcja kawy w stanie Minas Geraos w roku 1938 wynosiła 46 tysięcy worków 60- kilogramowych.

Zachodnia część stanu jest wyżynna, swym charakterem odpowiada zachodnim hodowlanym stanom brazylijskim.

Stan Minas Geraos ma bezwarunkowo przyszłość. Ludność jego od 1920 roku do 1930 roku wzrosła o 30%. W przyszłości, gdy nastąpi rozwój ciężkiego przemysłu w tym kraju, będzie wzrastała znacznie-szybciej. Kraj w wielu swych miejscowościach nadaje się na osadnictwo. Grunta są względnie tanie. W 1930 roku 72 milrejsy za hektar, gdy w sąsiednim stanie Espirito Santo 141. W przemysłowym Sao Paulo cena hektara wynosiła 208 milrejsów, w Rio de Janeiro 149 milrejsów.

Ze stanów środkowej Brazylii i w ogóle ze stanów brazylijskich na pierwsze miejsce wysunęły się dwa stany: Rio de Janeiro i Sao Paulo.

W stanie Rio de Janeiro leży stolica kraju i największy port brazylijski, miasto Rio de Janeiro. Jest to brama główna do Brazylii, brama wzbudzająca podziw i zachwyt. Nie ma miasta na kuli ziemskiej, którego pozycja czyniłaby go tak pięknym. Przyjeżdżający do Brazylii są wprost oszołomieni tym krajobrazem, jaki roztacza się przy zbliżeniu się do portu Rio de Janeiro. Skały, wysokie góry pokryte przeróżną zielonością i różnymi barwami kwiecia. Rio de Janeiro jest dumne ze swego położenia i od dawna pragnie być jednym z najpiękniejszych miast na kuli ziemskiej. To dążenie do estetycznego wyglądu miasta, zawdzięcza w znacznej mierze, że w 1807 roku dynastia portugalska wraz z najwybitniejszymi rodami portugalskimi, ministrami i generałami opuściła Portugalię okupowaną przez Napoleona I i udała się do swej kolonii brazylijskiej, gdzie przebywała do 1822 roku. Przed przybyciem króla do Brazylii, ten kraj był traktowany jako kolonia surowcowa, której nie dozwalano przerabiać swego surowca na miejscu, by cały przemysł przetwórczy należał do metropolii. Wywoływało to niezadowolenie w Brazylii, oraz dążność pójścia za przykładem Stanów Zjednoczonych i oderwanie się od metropolii. Za czasów przebywania króla w Brazylii. Rio de Janeiro i ważniejsze centra brazylijskie rozwijały się bardzo pomyślnie. Rio de Janeiro rozbudowało się, powstawały pałace na wzór Lizbońskich, miasto rezydencji królewskiej stawało się miastem pałaców, alei i parków. Opuszczając Brazylię, król pozostawił w charakterze wielkorządcy syna swego, lecz Brazylia tym się nie zadowoliła i syn króla portugalskiego stał się królem brazylijskim Pedro I. Brazylia była królestwem, a Rio de Janeiro rezydencyjnym miastem królewskim do 1889 roku, kiedy nastąpiła republika brazylijska. Pęd nadany przez monarchów brazylijskich co do rozwoju miasta przy kontynuowaniu jego rozwoju estetycznego, istnieje do dziś dnia Rio de Janeiro jest obecnie główną siedzibą rządu federacyjnej republiki brazylijskiej, która ostatnimi czasy idzie od federalizmu do centralizmu, co wpływa na rozwój stolicy. Jest ono siedzibą znacznej ilości towarzystw naukowych i największej ilości wyższych zakładów naukowych brazylijskich, jest miastem zabaw i odpoczynku, do którego zjeżdżają na dłuższy lub krótszy przeciąg czasu za. możni Brazylianie. Jako miasto największego brazylijskiego portu, jest głównym centrem handlu zagranicznego Brazylii. Wszystko to przyczynia się też do uprzemysłowienia miasta i jego okręgu. Rio de Janeiro jest miastem najdroższym w Brazylii i miastem najwyższych płac. Gdy np. robotnik bawełniany w Rio de Janeiro otrzymuje 20 milrejsów dziennie, w innych miastach stanu Rio de Janeiro i Sao Paulo płaca robotnika bawełnianego chwieje się od 10-12 milrejsów dziennie.

Miasto Sao Paulo, dziś główne centrum przemysłu brazylijskiego, stolica najbogatszego stanu zostało założone w połowie 16-go wieku nad rzeka Tieto. Jeszcze w 1872 roku liczyło zaledwie 26.000 mieszkańców, w 1890 roku 69.000, 1920 roku, 579.000, a W 1935 roku już 1.150.000 mieszkańców. Dziś pod względem ilości mieszkańców ustępuje tylko Rio de Janeiro, które liczyło w 1935 roku 1.700.000 mieszkańców.

Podstawą bogactwa stanu Sao Paulo jest produkcja kawy. Brazylia zajmuje pierwsze miejsce w produkcji światowej kawy, 70% tej produkcji przypada na Brazylie. Sao Paulo zaś posiada 47% produkcji kawy brazylijskiej. Rozwój produkcji kawy w stanie Sao Paulo szedł w parze z liczebnym rozwojem ludności tego stanu, jak widać z następującej tablicy:

Rok Liczba drzew kawowych
w stanie Sao Paulo
Ludność stanu
186060 462 000695 000
187069 510 000830 200
1880106 300 0001 107 000
1890229 000 0002 279 600
1900650 960 0002 800 000
1920826 640 0005 150 000

Pewien czas rozmiar produkcji kawowej w stanie Sao Paulo, jak i w stanie Minas Geraos był ograniczony ilością ludności, ilością rąk roboczych do pracy w produkcji kawowej. Brakowi temu zaradzało się do 1890 roku przez przywóz niewolników murzynów z Afryki, lecz gdy to zostało zakazane i niewolnictwo było w sianie wygasania, nastąpiło zapotrzebowanie na białego robotnika imigranta. Potrzeby imigracji białej rozumieli najpierw tzw. Pauliści, posiadający olbrzymie wpływy polityczne wskutek swego bogactwa. W obozie Paulistów było rozdwojenie. Jedni uważając, że znaczną ich kapitału stanowią niewolnicy, pragnęli konserwować tę instytucję, a w każdym razie likwidować ją stopniowo, drudzy twierdzili, że w produkcji kawowej praca białego człowieka jest bardziej wytwórczą, że nie można ograniczać się stopniowym wygaśnięciem niewolnictwa, zakazem 'przywozu niewolników i uznaniem za wolnych dzieci zrodzonych z niewolników. Rachowali też, że Europa może dostarczyć doskonały materiał kolonizacyjny stanom brazylijskim. Imigrację i kolonizację europejską zapoczątkował król Don Pedro II.

Za jego panowania powstała niemiecko-szwajcarska kolonia Neo Fryburgo w stanie Sao Paulo na terenie wyniosłym, w dobrych warunkach klimatycznych. Jej powodzenie ściągnęło Szwajcarów z Niemieckiej Szwajcarii z Niemiec i założono kolonie Newa Helwecja. Właściciele plantacji kawowych nie chcieli kolonistów, prowadzących własną gospodarkę i będących na stosunki brazylijskie drobnymi właścicielami ziemskimi, posiadaczami gospodarstw od 20 - 200 hektarów. Pragnęli oni robotników dla swych olbrzymich plantacji. Ściągnięto imigrantów z Europy, przeważnie Włochów i Portugalczyków. Praca ich okazała się bardziej wytwórczą. Mieszkali oni w plantacjach, uprawiali oprócz drzew kawowych inne rośliny potrzebne dla "wyżywienia, byli wynagradza, ni pewną częścią zbiorów, niewolnictwo jednak urobiło pewną psychologię ze strony plantatorów, pewien stosunek do pracy fizycznej. Robotnicy europejscy traktowani byli niewiele lepiej od murzynów, znajdując się w zależności ekonomicznej. Pewien czas wywoływało to nawet oburzenie w Europie, powrót do kraju wielu imigrantów lub przenoszenie się do Argentyny, gdzie praca robotnika rolnego w pewnych sezonach była bardzo wysoko wynagradzaną. Wywołało to polepszenie położenia robotników w europejskich pracujących na plantacjach kawy. Rozwój plantacji w stanie Sao Paulo został spowodowany pracą Włochów, Portugalczyków i Hiszpanów. Praca w plantacjach- dla Włochów i Portugalczyków jest najczęściej przejściowym zajęciem. Następnie przechodzą oni do pracy w przemyśle i handlu. Drobny handel znajduje się przeważnie w rakach Włochów i Portugalczyków. Częstokroć też dochodzą oni do posiadania własnych plantacji względnie drobnych, lub do produkcji owoców oraz do gospodarstw zbożowych.

W stanie Sao Paulo po za właścicielami ziemskimi Brazylijczykami, spotyka się znaczną ilość właścicieli ziemskich cudzoziemców.

Brazylijczycy585 466
Włosi35 894
Portugalczycy9 752
Hiszpanie4 725
Niemcy 6 857
Austriacy 4 273
Francuzi 350
Argentyńczycy 197
Inni 4 500

Dane te wzięte ze statystyki brazylijskiej podają jako Brazylijczyków wszystkich tych, którzy otrzymali obywatelstwo brazylijskie. Stąd liczba właścicieli Włochów, Hiszpanów. Niemców itd. jest znacznie większa niż wskazuje powyższa tablica.

Statystyka brazylijska podaje też rozmiar kapitału firm pracujących w stanie Sao Paulo w 1930 roku. Jest on następujący:

Firmy Kapitał firm w Kontosach
brazylijskie207 500
łoskie34 460
portugalskie28 930
niemieckie12 550
hiszpańskie 5 180
francuskie 2 750
angielskie 2 200
japońskie 900
południowo amerykańskie 740
polskie 520

Są to też przedsiębiorstwa tych cudzoziemców, którzy nie przyjęli jeszcze obywatelstwa brazylijskiego. Przedsiębiorstw Niemców i Włochów urodzonych w Brazylii jest daleko więcej. W przemyśle przetwórczym brazylijskim inżynierowie i technicy niemieccy odgrywają bardzo wybitną rolę. Kapitał umysłowy niemiecki tj. fachowość odgrywa tam większą rolę niż kapitał reprezentowany przez gmach i maszyny przedsiębiorstwa.

Przemysł przetwórczy w Brazylii rozwinął się po pierwszej wojnie światowej dzięki imigracji sił technicznych europejskich i kapitału bankowego angielskiego i amerykańskiego, co nie wyklucza udziału Brazylijczyków w tym przemyśle. Olbrzymie plantacje kawy, trzciny cukrowej, kakao i bawełny wytwarzają znaczne kapitały, pomimo wysokiej stopy życiowej i rozrzutności plantatorów, lecz kapitał ten nie idzie bezpośrednio do przemysłu, częściowo zużyty zostaje na budowę pięknych gmachów tak w plantacjach, jak i w Rio de Janeiro, Sao Paulo i innych większych miastach. Idzie też do banków, które finansują przemysł brazylijski, dostarczając mu obrotowego kapitału, rzadziej zakładowego.

Z przemysłu środkowej Brazylia na pierwszy plan wysunął się przemysł włókienniczy. W 1930 roku w południowo, środkowej Brazylii przemysł ów przedstawiał się następująco:

Stany Fabryki Kapita przemysłu
w kontosach
Wartość produkcji
w kontosach
Okręg Federalny23110 620161 000
Espirito Santo23 0003 700
Rio de Janeiro2650 50068 500
Sao Paulo97265 500368 900
148429 620602 100

Stany środkowo wschodnio brazylijskie górują w produkcji wyrobów bawełnianych, cała bowiem Brazylia posiadała w 1930 roku 347 fabryk bawełnianych z kapitałem zakładowym 620.000 Kontosów.

Cała produkcja przemysłowa Brazylii w 1930 roku była oceniona na 4 miliardy milrejsów, w tym na stan Sao Paulo przypadało 2.5 miliarda.

Stopa życiowa ludności brazylijskiej szczególnie na prowincji oddalonej od większych centrów i od stacji kolejowych, jest niska. Pojemność rynku brazylijskiego na wyroby przemysłowe będzie musiała znacznie się rozszerzyć w miarę rozwoju sieci kolejowej, autostrad i pojazdów mechanicznych.

Okręg przemysłowy wschodniej Brazylii pod względem kolejnictwa zajmuje pierwsze miejsce w Brazylii, co jest związane z jego uprzemysłowieniem. Gdy przeciętnie w Brazylii wypada 4 km kolei na tysiąc km kw, to w stanach środkowowschodniej Brazylii z wyjątkiem Minas Geraos przedstawia się znacznie lepiej; spotykamy tam wskaźniki gęstości sieci kolejowej odpowiadające wschodniej Europie, między innymi wschodnich województw Polski:

Okręgi Ilość km linii kolejowych na 1000 km kw
Federalny wraz z Rio de Janeiro23
Sao Paulo30
Espirito Santo17
Minas Geraos1,5

To upośledzenie kolejowe Minas Geraos odnosi się do jego zachodnich połaci noszących charakter hodowlany.

Dla zbytu, a więc produkcji bawełny, kawy, kakao dla Brazylii, ma decydujące znaczenie rynek europejski. Wyemancypowanie się od niego nie może nastąpić w prędkim czasie, przeciwnie rozwój gospodarczy Brazylii zwiększając pojemność jej rynku przyczynić się musi do większego importu. Bez importu europejskich towarów do Brazylii, Europa stanie się mniej pojemnym rynkiem na produkty brazylijskie, będące dziś podstawą bogactwa Brazylii. Bilans handlowy Brazylii jest czynny i może stać, się jeszcze bardziej czynnym przy rozwoju rolnictwa brazylijskiego, co jest związane z kolonizacją Brazylii. W środkowo-wschodniej Brazylii kolonizacja odbywała się pomyślnie. Już wspominaliśmy o koloniach Neo Fryburgu, Nowej Helwecji.

W stanie Minas Geraos w górzystej jego części powstały i rozwinęły się niemieckie kolonie jak Juiz de Fora, Palmyra. Barbacena, Powstały one przed kilkudziesięciu laty.

W 1929 roku były udzielone koncesje kolonizacyjne towarzystwu japońskiemu na 25 tysięcy hektarów dla 250 rodzin na wybrzeżach Maaes - Asso w Sao Paulo i drugiemu towarzystwu japońskiemu dla osadzenia 588 rodzin. Towarzystwo kolonizacyjne japońskie zbudowało 235 km kolei.

Polskiemu Kolonizacyjnemu Towarzystwu w Warszawie Stan Espirito Santo w 1929 roku udzielił koncesji kolonizacyjnej 50.000 hektarów dla osadzenia 1800 rodzin około 10.000 osób wciągu lat 8 -miu. Ta koncesja znajduje się w części północnej Rio Sua Jul. ciągnie się na przestrzeni 80-ciu kilometrów na brzegu rzeki Rio Doce, w urodzajnej, zdrowej miejscowości. Stan ten słynie ze swej urodzajnej ziemi.

Brazylia potrzebuje kolonizacji rolnej europejskiej wdrożonej do uprawy zbóż, gdyż ma deficyt zbożowy, korzysta ze zboża Argentyny, która w eksporcie Brazylii nie odgrywa wybitnej roli. Przez rozwój produkcji zbożowej Brazylia chce stworzyć pewniejsze podstawy dla wyżywienia swej ludności.

Produkcja roślinna stanów wschodnio środkowej Brazylii przedstawia się jak następuje:

Stanyilość hektarów
w tysiącach
pod zbożem pod roślinami
przemysłowymi
tropikalnymi
Espirito Santo86356,912,310,9
Rio de Janeiro1 3567022,7195,6
Sao Paulo7 152790157,81630
Minas Geraos7 303737166652
1653,93 588,82 488,5

Przypomnijmy sobie, że środkowo wschodnia Brazylia liczy 18 milionów mieszkańców, więc jak jest niedostateczną dla ich wyżywienia produkcja zbożowa 1,6 miliona hektarów staje się jasnym, jeżeli przypomnimy sobie, że Polska obsiewała zbożem 11 milionów hektarów przy ludności 36 milionów, czyli w stosunku do mieszkańców, północno wschodnia Brazylia miała kilkakrotnie mniej zboża, niż Polska. Wydajność ponadto z hektara była w Brazylii o 20% mniejsza niż w Polsce.

Obecnie produkcja roślin tropikalnych spotyka poważną konkurencję ze strony kolonii tropikalnych Europy i Ameryki, a konsumpcja produktów tropikalnych nie może wzrosnąć, a raczej musi się zmniejszyć z powodu upadku gospodarczego Europy. Stan Sao Paulo, stojący na czele produkcji kawy najbardziej ucierpiał z powodu kryzysu kawowego: z jego inicjatywy i pod jego kierunkiem odbywa się regulowanie produkcji i zbytu kawy brazylijskiej. Kawa ta może być wywożona tylko z dwóch portów: Santos i Rio de Janeiro. Eksportuje kilkadziesiąt; domów eksportowych, ustanowione są składy kawy. 15% produkcji ulega zniszczeniu przy znaczniejszym spadku cen. Dla przeprowadzenia odpowiednich kredytów i organizacji zbytu kawy, została zawarta pożyczka w Stanach Zjednoczonych na 25 milionów dolarów. Rzecz charakterystyczna, że najbogatsza grupa producentów brazylijskich, plantatorzy kawy nie mogli obyć się bez kredytu amerykańskiego. Obroty banku stanu Sao Paulo stanowią około 50% obrotów banków brazylijskich, tj. banków operujących w Brazylii, z których znaczna część są to banki angielskie. Banki zakładane przez poszczególne stany brazylijskie, są najczęściej założone na kapitał wypożyczony w Stanach Zjednoczonych. W Sao Paulo operują filie czterech wielkich banków angielskich, rozgałęzionych w innych stanach brazylijskich, jak: London and Brazilian Bank The National City Bank, London and River Plate Bank, The British Bank of South America, jeden bank kanadyjski, dwa banki niemieckie, jeden bank francuski, dwa włoskie, jeden wlosko-francuski.

Eksport i import Brazylii odbywa się przeważnie przy pomocy obcego kapitału, który finansuje eksport i kredytuje import.

Środkowo-wschodnia Brazylia, a zwłaszcza stan Sao Paulo jest dziś centrem gospodarczym Brazylii, z którego soki gospodarcze idą na wzmocnienie i rozwój życia gospodarczego innych stanów. W Sao Paulo są główne węzły kolejowe Brazylii.